Oleh: Pdt Dr Robinson Butarbutar, STT HKBP
Sian mamungka mangula Jesus di Palestina sahat tu na tubu jala maherbang huriaNa di abad parjolo, sahat tu tingki on, nunga tung bagas diboto, dihaporseai, diauhon jala manongtong dibaritahon angka siseanNa barita na uli on: Ganup na porsea di Jesus Kristus, ganup naung tardidi tu bagasan goar ni Debata Sitolusada, ganup na rap mate dohot rap hehe dohot Ibana marhite pandidion na badia i, jala ganup na manghangoluhon ngolu na imbaru rap dohot Ibana dapotan hangoluan na manongtong. Jala hangoluan na manongtong i nunga masa jala didai nuaeng jala singkop di haroro ni Anak ni Jolma i, Jesus Kristus Sipalua i. I do na manongtong dirataratai angka huria ni Kristus di portibion. Laho patoguhon pangaratarataion i, di taon parhuriaon diparade do sada minggu, i ma di ujung taon parhuriaon, minggu parningotan di angka na monding sian tonga-tonga ni naporsea i. Sangkapna i ma asa tapaingot-ingot hangoluanta na manongtong i, naung dibonai nuaeng, jala sipasingkopon ni Jesus di ari parpudi, ari haroroNa, atik pe ingkon mate do ngolu nang pamatangta sinuaeng na mura matapar on.
Ala ni i, di minggu parningotan ni na monding sadarion, dijouhon tu ganup hita asa manghangoluhon ngolunta na manongtong i di ngolunta sinuaeng on di portibion. Molo so tahangoluhon i, ba gabe meret do hita sian hangoluan na manongtong i di ujungna. Gariada gabe sabalikna do na boi masa tu hita, i ma gabe masuk hita tu hamatean na manongtong i, tu uhum na manongtong i.
Laho paingothon dohot mangondolhon hinaringkot ni na manghangoluhon ngolu na manongtong i nuaeng di ngolunta on sahat tu hamamate ni pamatangta on andorang so haroro ni Jesus paduahalihon palumehon hasisingkop ni ngolu na manongtong i, dienet ma jamita sian evangelium ni si Mateus bindu 25: 31-46 on, na impolana tung tangkas mandok na di ari haroro ni Jesus Kristus Anak ni Jolma i, Raja i, holan angka na patupahon na denggan tu Jesus Kristus i uju male, uju mauas, uju na buro, uju so marpahean/marsangkot bulung, uju marsahit/gale, uju di hurungan Jesus do na manjalo harajaon i, na masuk tu hangoluan na manongtong i. Ise Jesus i di ngolunta di portibion nuaeng, i ma sada sian angka na ummetmet sian angka anggina (Mateus 25: 40). Saurdot do on tu pangondolon ni evangelium Mateus na mandok ia di Jesus na mansai ringkot mangulahon hataNa do, ndang na manjoujou di goarNa (Mat 7:21, 24-29, 28:20). Mansai mandasor do i di misi ni Jesus: Ro ibana laho paluahon angka i do, atik pe ndang holan angka i.
Domu tu pangondolan na songon i, gabe boi ma nuaeng antusanta boasa uju mangajari angka siseanna pulik Jesus(24:3-, boi dohonon panghataion rahasia andorang so dalanona via dolorosa i - dos tu panghataion parsirangan na di Johannes 14-17i, diajari Jesus nasida taringot tu aha sipatupaon nasida laho manomunomu ari parpudi, ari panguhuman pinatupaNa. Dipatolhas Ibana ma dua umpama dohot sada pangajarion taringot tu dia siulaonnasida:
Naparjolo didok asa marbisuk nasida songon lima boruboru na pantas marroha i, na masihol masuk tu pesta ni pangoli i, i ma parade miak, parade energi, mar-stamina (25: 1-13). Molo dipillit na bisuk i, masuk pesta ni pangoli i ma nasida (ay 10). Molo dipillit haotoon, ba begeon nasida ma hata ni Jesus tu nasida: 'Ndang hutanda hamu' (ay 12), hape nunga tolu taon nasida rap dohot Jesus.
Napaduahon di ayat 14-30, didok asa pagandaon nasida talenta, silehonlehon jinalo nasida, asa lehonon tu nasida na umbalga (ay 21, 23), ndang baliksa manabunihonsa di tano, panghorhonna gabe buatonna donang sian na so marnampuna (ay 28).
Dung duansa umpama i, sungkun-sungkun ma rohanta boasa mansai ringkot duansa, miak/energi/energi dohot pagandahon talenta, diajarhon Jesus tu nasida hinaringkot ni na manomunomu ari parpudi i marhite patupahon sada ulaon na ingkon patupaon nasida, ia so i susa nasida. Boasa?
Di na patoluhon do dapot roha alus. I ma ai ringkot do paradehon stamina/energi dohot pagandahon talenta i patupaon ni angka siseanna i, ala sian nasida diarop Jesus do asa patupahon nasida na denggan tu sada sian angka anggina na ummetmet i (terjemahan na simintong sian hata Gorik: elakhiston. Batak: na metmet, Indonesia: yang paling hina) songon dalan nasida patupahon tu Jesus sandiri (25: 31-46, ida tarlumobi ayat 40). Porlu do energi dohot ganda talenta laho patupahon na denggan tu Jesus/angka anggina na ummetmet, i ma mangalehon mangan na malean,mangalehon minum na uasan, manjangkon na buro, mamparulosi na so marpahean/na marsangkot bulung, mandulo na marsahit/n gale, dohot na di hurungan (25: 35-36, 37-40).
Asa, tibu do hape disangkapi Jesus angka siseanna i (24:3), asa gabe angka sipajongjongonNa di siamunNa I nasida, asa angka partigor i nasida (25: 46) di haroroNa songon Anak ni Jolma, songon Raja (25:33-34). Dalanna? Marhite na patupaon nasida ma ulaon manarihon sada sian angka anggiNa na ummetmet i di ngolu nasida sinuaeng andorang so ro Ibana paduahalihon, alai laho pasahat harajaon i, i ma na pinaradeNa andorang so ojak hasiangan on (25: 34), laho pasahathon hangoluan na manongtong i (25: 40, 46) tu angka na patupahonsa. Molo so dipatupa nasida songon i, gabe uhum na manongtong i do pasahaton ni Jesus, Anak ni Jolma i, Raja i, tu nasida di ari haroroNa di bagasan hamuliaon i (25: 46).
Laos songon i do tong angka bangso na di hasiangan on i. Molo ndang dipatupa nasida na denggan tu angka anggi ni Jesus na ummetmet i, ban dang harajaon dohot hangoluan na manongtong i jambar nasida, alai uhum na manongtong i do.
Catatan Panangkasion di terjemahan hata Batak di 25: 33: birubiru boruboru dohot birubiru tunggal.
Sasintongna di ayat 32 ia subjek nihataan ni Jesus, i ma nasa bangso (panta ta ethne), ndang binatang. Alai laho patangkashon na patupaon anak ni jolma i do panirangion na tangkas di nasa bangso i mamangke suhat-suhat 'patupahon/ndang patupahon na denggan tu sada sian angka anggiNa na ummetmet' i, dipangke Jesus ma gombaran panirangion i songon (Gorik: hosper) binahen ni parmahan na manirang birubiru (Gorik: ta probata) sian hambing (Gorik: eriphon). Ndang apala ampit terjemahan ni hata Batak tu hata ta probata dohot hata των eriphon i, i ma birubiru boruboru dohot birubiru tunggal. Diuduti ma i tu ayat 33.
Dung songon i di ayat 34 didok Jesus ma, "Dung i dohonon ni Raja i ma tu angka na di siamunNa i. Na nidokna, ndang 'tu angka biruburu i' alai tu 'angka bangso' na so patupahon na denggan tu angka na metmet i do. Songon i do nang panjahaonta di 25: 41, 'na di hambirangna' i. Asa ndang pola tapahebaheba dia lapatan ni birubiru dohot dia lapatan ni hambing. Holan laho mangondolhon panirangion i do dipangke i. Disirang angka na binahenna dohot na so binahenna tu Jesus/angka na ummetmet sian angka anggi (Gorik: adelphos, saudara) do angka bangso i.
Asa tung tangkas do hata ni Jesus na jolo tu angka siseanNa i dohot tu hita nuaeng, i ma, laho mamastihon na pajongjongon ni Jesus hita di siamunNa, laho mamastihon na pasahatonNa tu hita harajaon naung jongjong andorang so ojak dope hasiangan on, laho mamastihon na pasahatonna tu hita hangoluan na manongtong na singkop situtu i di ari haroroNa songon Panguhum dohot Raja i, ingkon patupaon ni ganup siseanna i na ro sian angka bangso i do ulaon patupahon na denggan tu sada sian angka anggi ni Jesus na ummetmet i.
Dia ma nasida i? I ma sada sian na malean, na uasan, na buro (orang asing), na so marpahean, na marsahit,dohot na tarhurung. Tapamanat ma: Ndang sude angka nasida i sipatupaon ni ganup siseanna i, ala sada sian nasida i. Realistis do pangidoan ni Jesus sian hita angka siseanna i.
Dia ma ulaon i tu nasida? I ma mangalehon mangan na malean, mangalehon minum na mauas, manjangkon na buro, mangalehon pahean ni na so marpahean, na mandulo na marshait dohot na tarhurung.
Molo taula sada ulaon tu sada sian nasida i, na tu Jesus do i tapatupa. Molo ndang taula sada ulaon tu sada sian nasida i, ndang adong na tabahen tu Jesus.
Asa, i do hataNa tu hita nuaeng: Rumang ni ngolu na manghangoluhon ngolu na manontong i di bagasan Jesus i ma: Patupahon na denggan tu sada sian angka anggina na ummetmet i. Ala ni i do dipangke Jesus hata na tangkas mangondolhon i, i ma mamangke rumang panghataion na mutlak, na marhagogoon, i ma: Amen lego humin, situtu do na hudok on tu hamu (ayat 40), na somal dipangke Jesus di pangajarionna laho mangondolhon na dos.
Nuaeng on adong 2,7 miliard jolma na targoar naung tardidi tu bagasan goar ni Jesus, sitean hangoluan na manongtong i, sian torop ni jolma 7,3 milliar di sandok portibion. Molo ganup hita sitean hangoluan na manongtong i manghangoluhonsa tu sada sian penduduk portibion, nunga boi migor hatop idaonta panghorhonna na balga. Alai ala saleleng on marpaima hita, ala didok rohanta na teanonta do tong di ujungna ngolu manongtong na singkop i di ari haroro ni Kristus, Panguhum dohot Raja i atik pe so adong tapatupa tu sada sian anggi ni Jesus na metmet i, ba torus ma masa idaonta di portibion angka na malean dohot uasan mate boti, angka na buro (pengungsi) ditulak ro tu angka hutanta, negaranta, jala na marsangkot bulung gabe marsahit songon i nang na tarhurung ala ni hatigoran manang ala ni salana pe agoan panghirimon.
Mangihuthon Badan Pusat Statistik di Indonesia adong 27,76 juta halak na pogos di hita on. Aha do naung tapatupa tu nasida, ulaon aha naung tapahembang di Indonesia tu nasida? So tung lam papogospogos nasida, ndang baliksa, mangorui hapogoson, ai hapogoson do bonsir ni anturaparon, uasan, sahit, godang ni jolma di hurungan.
Di na marningot angka na monding sian tongatonganta na naung di bagasan Kristus, denggan do tong taingot marjuta angka na monding boti di portibion ala ni anturaparon, uasan, mengungsi ala ni porang, so marpahean, dohot angka na tarhurung ala lam moru, ndang martamba angka sisean ni Jesus na ringgas patupahon na denggan di ngolu nasida tu sada sian angka anggi ni Jesus na ummetmet i nuaeng di portibion.
Rumang ni patupahon na denggan tu sada sian nasida i ndang holan di tingki hagogotan, parsahalian, alai dohot do patupahon angka ulaon na patauhon angka nasida i jongjong di pat nasida sandiri marhite angka keterampilan ni ngolu, alai dohot do tu na paimbaruhon sistim ekonomi dohot sistim sosial di sada-sada negara, i ma sistim pembangunan na merata, sistim ekonomi na merata, sistim sosial na sari di angka na talu, na pogos, na so pistar, na patukhon angka na metmet marusaha marhite keterampilan dohot modal usaha. Sada rumang na tongon dipangke patauhon na metmet i ma na di patupa di Swedia marhite na paradehon Basic Income Grant (Pangurupion Pandapotan Mandasor), marhite na mangalehon boti sejumlah hepeng tu rakyat na pogos asa boi ibana memodali usahana na metmet laho jongjong di ginjang ni patna.
Molo berhasil i, ra boi do i tiruon ni angka bangso di portibion. Alai na boi tardungdung hita i ma molo ganup manarihon ganup angka anggi ni Jesus na ummetmet i. Ingkon do i patupaonta, asa boi tapastihon na naung tahangoluhon hangoluanta na manongtong i marhite na ganup manarihon sada angka anggi ni Jesus na metmet i. Tabona i ma i di bagasta, keluarganta, keluarga besarta,sektorta, di hurianta, di humaliangta. Amen.(**)